Tăng phí xin visa cho người nước ngoài nhập quốc lên gần 5 lần. Điều mà Nhật Bản thực sự thay đổi sau 48 năm ngồi yên

Sống ở Nhật gần 10 năm. Làm nhân lực Nhật Bản hơn 6 năm. Đã tiễn không biết bao nhiêu người sang, đón không biết bao nhiêu hồ sơ về. Trong suốt quãng thời gian đó, có một thứ tôi gần như không bao giờ phải giải thích với khách hàng vì nó quá ổn định: phí visa vào Nhật.

3.000 yên! Từ năm 1978. Qua bao đời thủ tướng, qua cả thời kỳ đại dịch Covid-19, con số đó vẫn đứng yên như một cột mốc bất động giữa dòng chảy của mọi thứ.

Tại cuộc họp Nội các, Chính phủ Nhật Bản vào ngày n
gày 19/6/2026 đã lật tờ giấy đó lại. Lần đầu tiên sau 48 năm “ngồi yên”. Và cộng đồng người Việt bắt đầu xôn xao, bàn tán.
Nhưng câu nói mọi người hay nói đấy là “Nhật Bản đang làm khó người nước ngoài, đang siết chặt và chặn con đường tới Nhật và cũng đang tự “đá vỡ bát cơm” của mình bởi: người nước ngoài chính là nguồn nhân lực dồi dào và có sức ảnh hưởng lớn trong sự phát triển kinh tế Nhật Bản.
Không có chúng tôi – ai sẽ làm những công việc nặng nhọc, những công việc mà hầu hết giới trẻ Nhật không muốn chạm tay vào: công xưởng, công trường, sản xuất, cửa hàng ăn uống,…

Đâu cũng có mặt đúng, mặt hợp lý của nó.
Tôi muốn viết bài này không phải để trấn an, cũng không phải để đổ thêm dầu vào lửa — mà để nói thẳng những gì tôi thấy từ cả hai phía.

Trước tiên, để số liệu nói.
Từ ngày 1/7/2026, biểu phí visa nhập cảnh thay đổi như sau — theo trang chính thức Đại sứ quán Nhật tại Việt Nam cập nhật ngày 25/6 như sau:

- Loại visa xin 1 lần (thực tập sinh, du học sinh, kỹ sư, du lịch…) sẽ tăng từ 520.000 đồng lên 2.590.000 đồng
- Loại visa nhiều lần tăng từ 1.030.000 đồng lên 5.170.000 đồng.

Tăng đúng 5 lần. Không hơn, không kém.

Nhưng đó chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại nặng hơn và ít được truyền thông đưa rõ đó chính là phí gia hạn visa dành cho người đang sống trong hệ thống Nhật được Bộ Tư pháp công bố ngày 10/4/2026:
- Gia hạn 1 năm: 20.000–30.000 yên (trước đây 6.000 yên)
- Gia hạn 5 năm: khoảng 70.000 yên
- Xin vĩnh trú: mức trần là 300.000 yên (trước đây 10.000 yên)
Con số 300.000 yên – gần 50 triệu đồng cho một lần nộp vĩnh trú. Không còn là chuyện nhỏ để bỏ qua.
Với phép tính, một gia đình ở Nhật với 4 người đang diện visa vĩnh trú. Mỗi lần gia hạn visa, con số có thể lên tới 200 triệu đồng?
Tuy nhiên, đây là phép tính với con số mức trần, thực tế nó có thể thấp hơn.

Câu hỏi đặt ra bây giờ là: Tại sao Nhật Bản lại làm vậy? Và tại sao lại là thời điểm này?

Tuỳ vào từng góc nhìn, nhưng với tôi có 3 lý do sau, tuy mức độ thuyết phục có thể là khác nhau:

Thứ nhất: cân đối mức chi phí hành chính: Cuối năm 2025, số người nước ngoài cư trú tại Nhật đạt 4,13 triệu người – con số cao nhất lịch sử. Hệ thống hành chính, hệ thống cục Xuất Nhập cảnh đang phải xử lý lượng hồ sơ lớn chưa từng có trong khi lượng nhân sự và cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng đủ.
Ngoài ra, các chương trình hỗ trợ người nước ngoài như: phiên dịch, dịch vụ hành chính đa ngôn ngữ, cơ sở hạ tầng cho lớp tiếng Nhật. Sẽ tốn thêm nhiều chi phí, 60% nguồn thu từ việc tăng phí sẽ đầu tư vào các hạng mục này. Đi theo đúng chương trình thì người nước ngoài sinh sống tại Nhật cũng sẽ được gián tiếp hưởng lợi.

Thứ hai: điều chỉnh theo mặt bằng chung của các nước trên thế giới.

Mỹ tính phí visa không di dân tới 185 USD. Canada khoảng 100USD; Đức là 90 EUR tức khoảng hơn 100USD.
Nhật Bản vẫn giữ 3.000 yên suốt 48 năm trong khi mọi thứ xung quanh đã tăng gấp nhiều lần. Thực ra, việc tăng cũng nhiều lý do: vật giá tăng, đời sống tăng trong lúc ddồng yên yếu kéo dài, lạm phát tích lũy qua nhiều thập kỷ. Về mặt kinh tế, việc điều chỉnh lần này không phải một quyết định đột ngột, mà là đã trì hoãn quá lâu. Đây cũng phải chăng là văn hoá, phong cách làm việc mà tôi rất quý ở người Nhật – quy trình bền vững và ít thay đổi

Thứ ba: đây là thông tin cần được nắm kỹ hơn: Nhật Bản đang chuẩn bị ra mắt JESTA — hệ thống cấp phép du lịch điện tử tương tự ESTA của Mỹ - dự kiến sẽ triển khai từ năm 2028. Cộng với siết chặt kiểm soát lao động và cư trú bất hợp pháp trong làn sóng cải tổ Luật Xuất nhập cảnh vừa qua.
Việc tăng phí, trong bức tranh lớn đó, là một phần của công cuộc tái cấu trúc hệ thống nhập cư toàn diện - không phải một động thái đơn lẻ.

Với sự thay đổi được cho là “đột ngột” này thì người nước ngoài sẽ nhìn thấy điều gì?
Thẳng thắn mà nói, tác động lần này là thực sự không đồng đều và có một số nhóm sẽ bị ảnh hưởng thực tế:

- Đối với khách du lịch: việc tăng phí gấp 5 lần (2.5 triệu đồng) đây là một tác động không hề nhỏ. Khi chi phí dự định đi du lịch sẽ tầm 25 đến 40 triệu. Tuy đây không phải là con số thảm hoả, nhưng nó sẽ là ngưỡng tâm lý. Với việc đi du lịch cả gia đình, khi mức phí tăng lên như này thì sẽ là một tâm lý lưỡng lự và cân đối, xem xét hơn
- Đối với người nước ngoài đang học tập và làm việc tại Nhật thì đây mới thực sự là con số đang sợ. Du học sinh, kỹ sư làm việc tại Nhật. Hằng năm, số tiền cần bỏ ra để gia hạn visa là có thể nhảy lên 30.000 yên tới 40.000 yên (tương đương 5 đến 6 triệu đồng). Đây là mức phí mà họ tự phải chi trả. Không phải ai cũng có doanh nghiệp chi trả hộ
- Với người có dự định xin visa vĩnh trú: con số có thể lên tới 300.000 yên tương đương gần 50 triệu đồng. Giờ không phải là lúc nhìn nhận sự tăng phí này là vô lý, mà lúc phải đặt ra câu hỏi: hồ sơ mình thực sự đã đủ và chắc chắn để nộp ngay, hay chờ thêm một chu kỳ khác có thể được giảm mức phí hoặc chịu rủi ro tăng phí?
- Và một nhóm đối tượng ít được nhắc đến ở đây là diện thực tập sinh, kỹ năng đặc định. Diện lao động đóng góp phần an sinh xã hội như bảo hiểm, thuế đầy đủ nhưng mức lương của họ vẫn chỉ là mức lương sàn (tối thiểu lương của vùng). Mặt bằng chung vẫn thấp hơn các diện lao động của người bản địa. Câu hỏi đặt ra là, mức phí hành chính tăng nhưng mức thu nhập của họ không được cải thiện, thì cộng đồng người nước ngoài đang sinh sống làm việc tại Nhật sẽ có nhiều câu hỏi được đặt ra.

Vậy, với tất cả những điều đó thì ý nghĩa thực sự của nó là gì?
Theo quan điểm của tôi, đây chưa hẳn là tín hiệu Nhật Bản muốn "đóng cửa" với người nước ngoài, mà là một bước chuyển sang quản lý nhập cư theo hướng chọn lọc hơn.. Họ đang sàng lọc và dừng logic nhập cư với người nước ngoài như trước đây “cần người nhưng không gọi là nhập cư, mở mà không gọi là mở” trong suốt nhiều thập kỷ qua

4,13 triệu người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật thì 2,57 triệu người đang đi làm. Họ không phải là quản lý khách tạm trú nữa, mà họ đang quản trị nhập cư và chỉ là chưa sẵn sàng gọi đúng với tên của nó.

Tăng phí trong bối cảnh này không hoàn toàn là tín hiệu siết chặt, xua đuổi.
Cũng không hẳn là tín hiệu bù vào chi phí hành chính.
Đây là tín hiệu Nhật Bản đang bắt đầu đặt giá cho việc người nước ngoài ở lại làm việc, sinh sống
Là phân loại cho nhóm đủ điều kiện ở lại Nhật Bản lâu dài
Các nước G7 như Mỹ, Úc, Canada cũng đã và đang làm vậy. Nhật Bản chỉ đang là đến muộn hơn và muốn đi nhanh hơn để theo kịp.

Điều tôi muốn nhắn gửi với những ai đang có ý định qua Nhật. Nên nhìn nhận bằng một thứ tế và thấy nó như một chiến lược điều chỉnh.
Nếu đã có ý định hay mục tiêu qua Nhật, việc tăng phí là thực tế, có thể gây một số khó khăn nhưng không vì đấy mà từ bỏ. Hãy cân nhắc và tính toán kỹ hơn
Với việc xin lên visa vĩnh trú với con số gần 50 triệu, đây là lúc cần cân nhắc, kiểm tra và vạch con đường cụ thể khi quyết định ở lại Nhật lâu dài.

Nhật Bản không đóng cửa, Nhật Bản đang nâng tầm ngưỡng lên cửa cao hơn.
Câu hỏi không còn là "có đi Nhật được không?"
Câu hỏi là: bạn đã sẵn sàng để vượt qua ngưỡng đó chưa?

#hoangdandoingoai